NẮNG NÓNG CỰC ĐOAN ĐẦU NĂM 2026

Ở nhiều nơi trên thế giới, mùa hè chưa kịp đến nhưng cái nóng đã xuất hiện. Không còn theo quy luật quen thuộc, nắng nóng đang đến sớm hơn, mạnh hơn và khó đoán hơn. Theo các dự báo khí tượng quốc tế, năm 2026 nhiều khả năng sẽ tiếp tục nằm trong nhóm những năm nóng nhất từng được ghi nhận trong lịch sử.

Điều đáng nói không chỉ là nhiệt độ cao, mà là cách nó đang lặng lẽ phá vỡ những giới hạn mà trước đây chúng ta từng nghĩ là hiếm khi xảy ra, hay thậm chí là không thể.

Những kỷ lục đang bị xóa sổ

Tại Bắc Mỹ, một đợt nắng nóng lịch sử đã xảy ra ngay trong tháng 3, thời điểm mà theo lý thuyết vẫn còn là mùa xuân. Nhiều khu vực ở California, Arizona và Nevada ghi nhận nhiệt độ cao hơn mức trung bình từ 11 đến 17°C. Có nơi chạm ngưỡng hơn 43°C, mức nhiệt thường chỉ xuất hiện vào giữa mùa hè. Hàng trăm kỷ lục nhiệt độ theo ngày đã bị phá vỡ chỉ trong vài ngày.

Nguyên nhân trực tiếp là hiện tượng "vòm nhiệt", khi một vùng áp suất cao giữ không khí nóng bị nén lại trong một khu vực rộng lớn. Nhưng các nghiên cứu khí hậu gần đây chỉ ra rằng những đợt nóng cực đoan như vậy gần như không thể xảy ra nếu không có tác động tích lũy của biến đổi khí hậu do con người gây ra.

Ở Nam Bán Cầu, Úc và Argentina cũng vừa trải qua một mùa hè khắc nghiệt với nhiệt độ vượt ngưỡng 40-49°C, kèm hạn hán kéo dài. Những điều kiện đó tạo ra môi trường lý tưởng cho cháy rừng lan rộng.

Những đám cháy rừng đang trở thành một phần của chuỗi phản ứng khí hậu: nhiệt độ cao làm đất khô, đất khô khiến lửa dễ bùng phát, và cháy rừng lại tiếp tục làm gia tăng khí nhà kính trong khí quyển.

Phía sau những con số là gì?

Biến đổi khí hậu vẫn là yếu tố cốt lõi. Khí nhà kính tích tụ trong khí quyển giữ lại nhiều nhiệt hơn, khiến nhiệt độ trung bình toàn cầu tăng dần và các hiện tượng cực đoan xảy ra thường xuyên hơn.

Bên cạnh đó, hệ thống ENSO đang ở giai đoạn chuyển tiếp. Theo Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO), trạng thái trung tính nhiều khả năng duy trì trong giai đoạn đầu năm 2026, trong khi La Niña đang suy yếu dần. AccuWeather ước tính khoảng 15% khả năng xuất hiện "siêu El Niño", trong khi NOAA đánh giá xác suất khoảng 1/3 cho một El Niño mạnh vào mùa Thu 2026, đồng nghĩa với việc nhiệt độ toàn cầu có thể tiếp tục leo thang và các hiện tượng thời tiết cực đoan sẽ khó lường hơn.

Nắng nóng cực đoan không chỉ là những con số kỷ lục trên bảng tin thời tiết

Đó là những ngày làm việc ngoài trời trở nên nặng nề và nguy hiểm hơn. Là những cánh đồng cần nhiều nước hơn, nhưng lại đang có ít nước hơn. Là những khu rừng dần mất đi khả năng tự phục hồi sau mỗi mùa khô.

Khi Trái Đất nóng lên, điều thay đổi không chỉ là nhiệt độ mà là toàn bộ hệ thống mà con người đang phụ thuộc vào để sống, để canh tác, để uống nước mỗi ngày.

Và có lẽ, điều đáng suy nghĩ nhất là: những gì hôm nay được gọi là "bất thường" có thể sẽ sớm trở thành điều quen thuộc nếu chúng ta không kịp thay đổi cách mình sống cùng tự nhiên.

(Nguồn: Tổng hợp)