NHIỆT ĐỘ TĂNG VÀ NGUY CƠ SUY THẬN Ở LAO ĐỘNG NGOÀI TRỜI

Biến đổi khí hậu đang tạo ra những tác động trực tiếp đến sức khỏe con người, trong đó có rủi ro tổn thương thận. Đặc biệt, nhóm chịu ảnh hưởng rõ nhất là những người lao động ngoài trời trong điều kiện nắng nóng kéo dài.

Tại nhiều quốc gia đang phát triển, các cơ sở y tế ghi nhận ngày càng nhiều bệnh nhân trẻ mắc bệnh thận mạn tính mà không có các nguyên nhân truyền thống như tiểu đường hay cao huyết áp. Điểm chung của họ là làm việc trong môi trường nhiệt độ cao, cường độ lao động lớn và thiếu điều kiện bảo vệ sức khỏe.

Về mặt sinh lý, khi cơ thể làm việc dưới nhiệt độ cao, quá trình đổ mồ hôi dẫn đến mất nước. Nếu không được bù đủ nước, lưu lượng máu đến thận giảm, gây tổn thương chức năng lọc. Các nghiên cứu tổng quan đăng trên National Institutes of Health cho thấy căng thẳng nhiệt có thể gây tổn thương thận cấp và tiến triển thành bệnh thận mạn tính.

Một nghiên cứu thực địa tại Nicaragua trên công nhân mía đường, công bố trên Occupational and Environmental Medicine, ghi nhận rằng người lao động tiếp xúc nhiệt độ cao bị suy giảm chức năng thận theo mùa lao động, và một phần tổn thương không hồi phục sau nhiều năm.

Ở quy mô toàn cầu, bệnh thận mạn tính hiện ảnh hưởng đến khoảng 10% dân số trưởng thành, tương đương hơn 800 triệu người, là một trong những bệnh có tốc độ gia tăng nhanh nhất trên thế giới, theo Global Burden of Disease Study.

Liên hệ giữa nhiệt độ và bệnh thận cũng đã được lượng hóa. Một phân tích tổng hợp trên nhiều quốc gia, công bố trên American Journal of Kidney Diseases, cho thấy cứ mỗi 1°C nhiệt độ môi trường tăng lên, nguy cơ nhập viện liên quan đến bệnh thận tăng xấp xỉ 1%. Trong các đợt nắng nóng cực đoan, số ca cấp cứu do tổn thương thận có thể tăng từ 2% đến 3%.

Tác động của nhiệt độ cao đến sức khỏe cũng được ghi nhận rõ ở quy mô dân số. Một nghiên cứu dịch tễ học quốc tế công bố trên The Lancet, phân tích dữ liệu giai đoạn 2000-2019, ước tính mỗi năm có khoảng 489.000 ca tử vong liên quan đến nhiệt độ cao.

Ngoài ra, theo International Labour Organization, khoảng 70% lực lượng lao động toàn cầu có ít nhất một phần thời gian làm việc phải tiếp xúc với nhiệt độ cao. Điều này cho thấy quy mô tiếp xúc là rất lớn, dù mức độ rủi ro cụ thể còn phụ thuộc vào điều kiện làm việc và phương pháp bảo vệ sức khỏe.

Tuy nhiên, nhiệt độ không phải là yếu tố duy nhất. Nguy cơ thực sự đến từ sự kết hợp của nhiều điều kiện: lao động thể lực cao, mất nước kéo dài, dinh dưỡng kém và hạn chế tiếp cận dịch vụ y tế. Những yếu tố này thường tập trung ở nhóm lao động thu nhập thấp, khiến họ trở thành nhóm dễ tổn thương nhất.

Theo Intergovernmental Panel on Climate Change, với các kịch bản phát thải hiện tại và những cam kết khí hậu đã được đưa ra, nhiệt độ trung bình toàn cầu có thể tăng khoảng 2°C đến gần 3°C vào cuối thế kỷ này. Ở các kịch bản phát thải cao hơn, mức tăng có thể vượt 3,5°C. Điều này đồng nghĩa với việc thời gian con người phải tiếp xúc với căng thẳng nhiệt sẽ ngày càng kéo dài.

Dù vậy, các nghiên cứu cũng cho thấy vấn đề này có thể được kiểm soát nếu có can thiệp phù hợp. Một chương trình can thiệp tại Trung Mỹ, công bố trên Annals of Work Exposures and Health, cho thấy việc bổ sung nước, nghỉ ngơi định kỳ và cung cấp bóng râm có thể giảm đáng kể nguy cơ tổn thương thận, đồng thời cải thiện năng suất lao động.

Trong bối cảnh khí hậu tiếp tục thay đổi, sức khỏe của người lao động ngoài trời cần được tích hợp vào chính sách lao động và y tế công cộng. Đây không chỉ là vấn đề môi trường, mà còn là vấn đề về cách tổ chức lao động và bảo vệ con người trong điều kiện mới.

(Nguồn: Tổng hợp)